Khi Kem — con đầu của mình — bước sang tháng thứ 6, mình lao vào đọc đủ loại sách vở, hội nhóm để chọn phương pháp ăn dặm "đúng nhất". Ba năm sau, đến lượt Sữa, mình lại đổi hướng hoàn toàn. Bài viết này không phải để nói phương pháp nào tốt hơn — mà là những gì mình thực sự trải qua với cả hai, để mẹ nào đang phân vân có thêm một góc nhìn thật.
Ăn dặm kiểu Nhật là gì?
Đây là phương pháp mình áp dụng cho Kem. Thức ăn được chế biến riêng từng loại, nghiền mịn dần theo độ tuổi, nêm nhạt gần như không gia vị, và mẹ là người đút cho bé bằng thìa theo lượng tăng dần mỗi tuần. Điểm mình thích nhất là bé được làm quen với vị nguyên bản của từng loại thực phẩm trước khi trộn lẫn, giúp Kem ăn khá đa dạng ngay từ đầu.
- Kiểm soát được chính xác lượng ăn của bé mỗi bữa
- Bé làm quen dần với độ thô, ít bị "sốc" kết cấu thức ăn
- Tốn khá nhiều thời gian chuẩn bị — mình từng mất 40 phút mỗi tối để rây từng loại rau củ
Ăn dặm tự chỉ huy (BLW) là gì?
Đến Sữa, mình chuyển sang BLW (Baby-Led Weaning) — bé tự cầm nắm thức ăn cắt miếng dài, tự đưa vào miệng, tự quyết định ăn bao nhiêu. Mẹ không đút, chỉ ngồi cùng và quan sát. Ba tuần đầu mình khá hoảng vì nhìn Sữa ọe liên tục — sau này mới biết đó là phản xạ đẩy thức ăn bình thường của bé, khác với hóc nghẹn thật sự.
Mình đã áp dụng thế nào với Kem và Sữa?
Với Kem, mình theo sát lịch ăn dặm kiểu Nhật suốt 4 tháng đầu rồi mới cho làm quen bốc nhón dần từ tháng thứ 10. Với Sữa, mình cho tự bốc ngay từ ngày đầu ăn dặm nhưng vẫn giữ lại vài bữa đút thìa các món súp/cháo loãng khi bé mệt hoặc ốm — không cứng nhắc theo một trường phái duy nhất.
So sánh thực tế — ưu và nhược điểm
Sau khi trải qua cả hai, đây là điều mình rút ra được, hoàn toàn từ kinh nghiệm cá nhân chứ không phải lý thuyết sách vở:
- Ăn dặm kiểu Nhật phù hợp nếu mẹ có nhiều thời gian chuẩn bị và muốn kiểm soát chặt lượng ăn — nhưng dễ khiến bé phụ thuộc vào việc được đút, chậm phát triển kỹ năng nhai của hàm.
- BLW giúp bé phát triển kỹ năng vận động tinh và nhai tốt hơn rõ rệt, nhưng bừa bộn hơn nhiều và mẹ cần thời gian đầu để "quen mắt" với việc bé ọe/nhè thức ăn.
- Cả hai đều cần mẹ kiên nhẫn ít nhất 2-3 tuần đầu — giai đoạn nào cũng có lúc bé từ chối ăn, đừng vội kết luận phương pháp "không hợp".
Vậy nên chọn phương pháp nào?
Thành thật thì mình nghĩ không có phương pháp "đúng tuyệt đối" — chỉ có phương pháp phù hợp với nhịp sống của mẹ và tính cách của bé. Nếu bé nhà bạn tò mò, thích tự khám phá — BLW có thể sẽ nhàn hơn cho mẹ về lâu dài. Nếu bé nhạy cảm, dễ giật mình với kết cấu thô — bắt đầu bằng ăn dặm kiểu Nhật rồi chuyển tiếp dần sẽ nhẹ nhàng hơn. Mình đã chọn kết hợp linh hoạt cả hai cho Sữa và thấy đó là lựa chọn phù hợp nhất với gia đình mình.
Vài lưu ý an toàn mẹ cần nhớ
- Luôn cho bé ngồi thẳng lưng trên ghế ăn, không cho ăn khi đang nằm hoặc di chuyển
- Cắt thức ăn theo dạng thanh dài bằng ngón tay, tránh miếng tròn nhỏ dễ lọt vào khí quản (nho, cà chua bi cần bổ dọc)
- Luôn có người lớn ngồi cạnh quan sát bé trong suốt bữa ăn, không rời mắt kể cả vài giây
- Giới thiệu từng loại thực phẩm mới cách nhau 2-3 ngày để theo dõi dấu hiệu dị ứng
- Nếu bé có tiền sử dị ứng gia đình, nên hỏi ý kiến bác sĩ nhi khoa trước khi cho ăn nhóm thực phẩm dễ dị ứng (trứng, hải sản, đậu phộng)
Dù chọn phương pháp nào, điều quan trọng nhất mình học được là: đừng so sánh tốc độ ăn của con với "con nhà người ta". Mỗi bé có một nhịp độ riêng, và vai trò của mẹ là đồng hành chứ không phải ép buộc.
Viết bởi Hạ Vy
Mẹ của Kem (5 tuổi) và Sữa (2 tuổi), sống tại Hà Nội. Viết Cỏ Non từ năm 2021 với mong muốn chia sẻ hành trình làm mẹ chân thật nhất có thể. Đọc thêm về mình →
